Gdy za oknem robi się chłodno i deszczowo, kubek ciepłej herbaty smakuje jeszcze lepiej. Zwłaszcza tej z dodatkiem imbiru, miodu i aromatycznych przypraw. Takie napoje kojarzą nam się z jesienią, ale często sięgamy po nie również z myślą o Naszej odporności. Czy rzeczywiście pomagają organizmowi w sezonie przeziębień? I co warto do nich dodawać, żeby były smaczne i bardziej wartościowe? Sprawdźcie!

Czy rozgrzewające napary naprawdę wspierają odporność?

Tak, rozgrzewające napary mogą wspierać organizm w sezonie jesienno-zimowym, ale nie oznacza to, że samo ich picie uchroni Was przed przeziębieniem. Ciepła herbata czy napar ziołowy z pewnością mogą natomiast pomóc w utrzymaniu odpowiedniego nawodnienia, o którym łatwo zapomnieć podczas chłodniejszych dni.

Duże znaczenie mają też dodatki, po które sięgacie. Owoce mogą wzbogacić napoje o witaminy i naturalne związki roślinne. Przykładem jest witamina C, która pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Pamiętajcie jednak, że nawet najbardziej aromatyczny napar nie zastąpi zdrowych nawyków. Dlatego traktujcie go jako przyjemne uzupełnienie codziennej diety, obok wartościowych posiłków, regularnego ruchu i odpowiedniej ilości snu.

Co dodawać do jesiennych naparów?

Przygotowanie aromatycznego napoju nie wymaga wielu składników. Wystarczy ulubiona herbata lub napar i kilka naturalnych dodatków, które nadadzą mu wyrazisty smak (i dodatkowo zdrowotne właściwości).

Imbir, cynamon i goździki

To jedne z najpopularniejszych dodatków do jesiennych herbat. Imbir nadaje napojom charakterystyczną, lekko ostrą nutę, która rozgrzewa od środka, natomiast cynamon i goździki wprowadzają słodkawy, korzenny aromat. Możecie połączyć je z czarną herbatą, plasterkami pomarańczy i odrobiną miodu.

Owoce i naturalne soki

Jesienne napary można urozmaicać również owocami. Świetnie sprawdzają się jabłka, cytrusy, maliny czy żurawina. Możecie wykorzystać świeże lub suszone owoce lub także gotowe soki owocowe.

Jeśli lubicie wyraźnie kwaskowate smaki, dobrym wyborem będzie sok żurawinowy, który wzbogaci herbatę o odrobinę charakteru i solidną dawkę witaminy C. Wystarczy dodać niewielką ilość do herbaty lub ciepłej wody.

Jakie rozgrzewające napary warto przygotować jesienią?

Nie musicie ograniczać się do tradycyjnej herbaty z cytryną. Jesień to świetna okazja, żeby wypróbować nowe połączenia smaków. Oto kilka prostych propozycji, które możecie przygotować we własnej kuchni.

Napar z rokitnikiem, imbirem i miodem

Lubicie napoje z wyraźną, kwaśną nutą? W takim razie rokitnik może przypaść Wam do gustu! Jego owoce zawierają naturalnie występującą witaminę C oraz związki roślinne, choć ich ilość może różnić się w zależności od sposobu przetworzenia.

Aby przygotować taki napój, do lekko przestudzonej wody, dodajcie sok z rokitnika, a następnie dorzućcie plasterek świeżego imbiru i trochę miodu dla osłody.

Jesienna herbata z pigwowcem i cynamonem

Pigwowiec i cynamon to połączenie, którego zdecydowanie warto spróbować jesienią. Kwaśny smak owoców świetnie komponuje się ze słodkawym aromatem korzennej przyprawy.

Przygotowanie takiej herbaty jest bardzo proste. Zaparzcie ulubioną czarną herbatę, a gdy nieco przestygnie, dodajcie sok z pigwowca, laskę cynamonu i plasterek pomarańczy. Jeśli wolicie słodsze napoje, możecie je dosłodzić np. odrobiną miodu, daktylami lub kandyzowaną żurawiną.

Napar jabłkowy z goździkami

A może coś, co smakiem i zapachem przypomina domową szarlotkę? Spróbujcie naparu z jabłkiem, goździkami i cynamonem. To świetna propozycja dla osób, które wolą łagodniejsze, owocowe smaki.

Wystarczy, że pokroicie jabłko na cienkie plasterki, dodacie kilka goździków i kawałek laski cynamonu. Następnie zalejcie wszystko gorącą wodą (nie wrzątkiem! bo neutralizujące wszystkie cenne związki aktywne tego napoju) i pozostawicie pod przykryciem na kilka minut. Gotowy napar możecie pić bez dodatków lub nieco dosłodzić - tutaj idealnie sprawdzą się rodzynki.

O czym pamiętać podczas przygotowywania jesiennych naparów?

Choć przygotowanie domowego naparu wydaje się proste, kilka drobnych zasad pozwoli Wam lepiej wykorzystać smak poszczególnych składników.

Przede wszystkim pamiętajcie, że nie każdy dodatek trzeba zalewać wrzątkiem. Suszone zioła i przyprawy możecie zaparzać zgodnie z zaleceniami, ale soki owocowe lepiej dodawać do lekko przestudzonej wody lub herbaty.

Zwracajcie również uwagę na ilość miodu i innych słodkich dodatków. Owoce oraz naturalne soki często nadają naparom na tyle ciekawy smak, że dodatkowe słodzenie nie jest potrzebne.

Nie bójcie się też eksperymentować. Jeśli jeden napar okaże się zbyt kwaśny, spróbujcie dodać do niego plasterek pomarańczy lub odrobinę miodu. W ten sposób łatwiej znajdziecie połączenia, które najbardziej Wam odpowiadają.

Czy warto pić rozgrzewające napary jesienią?

Zdecydowanie tak! Rozgrzewające napary mogą wspierać odporność, zwłaszcza jeśli zawierają składniki dostarczające organizmowi potrzebnych witamin. Nie są jednak sposobem na uniknięcie przeziębienia. Dlatego warto włączyć je do jesiennej diety, pamiętając, że o odporność najlepiej dbać każdego dnia, a nie dopiero wtedy, gdy pojawią się pierwsze objawy infekcji.

Stryszawskie koniki to jeden z uroczych przykładów tradycyjnego drewnianego rękodzieła ludowego, z którego słynie Stryszawa w Beskidzie Żywieckim. Barwne, ręcznie wykonywane figurki nawiązują do lokalnych tradycji zabawkarskich i pokazują, jak z prostego kawałka drewna można stworzyć przedmiot pełen charakteru.

Konik kojarzy się z dzieciństwem, beztroską i dawnymi zabawkami, które nie potrzebowały baterii ani skomplikowanych mechanizmów. Wystarczały zręczne ręce twórcy, wyobraźnia i znajomość rzemiosła przekazywanego z pokolenia na pokolenie.

10

Historia zapisana w drewnie

Tradycja stryszawskiego zabawkarstwa sięga pierwszej połowy XIX wieku. Dawniej przy wykonywaniu drewnianych zabawek pracowały całe rodziny. Jedni przygotowywali drewno, inni nadawali mu kształt, a kolejni ozdabiali gotowe przedmioty. Umiejętności przekazywano dzieciom i wnukom, dzięki czemu rzemiosło przetrwało do naszych czasów.

Stryszawskie koniki występowały w różnych formach. Jedne miały prostą, nieco kanciastą sylwetkę i nazywano je „capami”, inne, bardziej przypominające prawdziwe konie, określano mianem „wyścigowców”. Bywały osadzane na kółkach, podstawkach i biegunach, a także zaprzęgane do drewnianych wozów.

Dziś te niewielkie figurki są czymś więcej niż zabawkami. Stanowią świadectwo pomysłowości dawnych twórców i przywiązania mieszkańców regionu do własnych korzeni. Przypominają, że prawdziwa wartość rękodzieła tkwi nie tylko w jego wyglądzie, ale również w historii, pracy ludzkich rąk i sercu wkładanym w tworzenie.

Stryszawskie koniki pozostają pięknym symbolem lokalnej kultury i dowodem na to, że tradycja może przetrwać mimo zmieniającego się świata.

Warto pielęgnować tę tradycję, aby kolejne pokolenia mogły poznawać urok drewnianych zabawek i odkrywać bogactwo beskidzkiego dziedzictwa.

Byłam, widziałam i polecam wycieczkę do Stryszawy. Koniki urzekły mnie swoim pięknem.

Stryszawskie ptaszki to jeden z najbardziej charakterystycznych symboli tradycyjnej twórczości ludowej Beskidu Makowskiego. Te niewielkie, kolorowe drewniane figurki zachwycają prostotą, a jednocześnie niezwykłą różnorodnością kształtów i barw. Powstają w Stryszawie – miejscowości od lat związanej z tradycją rzeźbiarską i zabawkarską.

Historia stryszawskich ptaszków sięga XIX wieku. Początkowo drewniane zabawki wykonywano przede wszystkim dla dzieci. Z czasem proste, ręcznie strugane figurki stały się rozpoznawalnym elementem lokalnego rękodzieła. Każdy twórca nadawał swoim ptaszkom nieco inny wygląd, dlatego trudno znaleźć dwie identyczne figurki.

Do ich wykonania wykorzystuje się najczęściej lekkie drewno. Ptaszki są ręcznie wycinane, strugane i malowane. Charakterystyczne są intensywne kolory, dekoracyjne wzory oraz uproszczone, nieco bajkowe kształty. Często mają ruchome elementy, dzięki którym mogą się kołysać lub poruszać. Ich urok tkwi właśnie w połączeniu prostoty, pomysłowości i ręcznej pracy.

Stryszawskie ptaszki są czymś więcej niż tylko pamiątką. To małe dzieła sztuki ludowej, które przypominają o dawnych umiejętnościach mieszkańców Beskidów i o znaczeniu rękodzieła przekazywanego z pokolenia na pokolenie. Dziś można je spotkać w domach, galeriach, muzeach oraz podczas lokalnych kiermaszów i wydarzeń promujących kulturę regionu.

Warto zwrócić uwagę na ich niezwykłą atmosferę. Każdy drewniany ptaszek niesie w sobie cząstkę historii Stryszawy – miejsca, w którym tradycja nadal żyje i znajduje swoje miejsce we współczesnym świecie. Kolorowe figurki są pięknym przykładem tego, jak lokalne rzemiosło może stać się ważnym elementem tożsamości całego regionu.

Niedawno miałam okazję obejrzeć na żywo te małe cudeńka. Byłam nimi zauroczona. polecam wybrać się do Stryszawy do Muzeum Zabawek. Jest co oglądać.

Październik w ogrodzie to wyjątkowy miesiąc. Jesień pokazuje swoje najpiękniejsze oblicze – liście drzew przebarwiają się na złoto, czerwień i brąz, a poranne mgły nadają ogrodowi niezwykły, spokojny charakter. Choć sezon powoli dobiega końca, w ogrodzie wciąż jest sporo pracy. To właśnie teraz warto zadbać o rośliny, przygotować je do zimy i zaplanować przyszłoroczne nasadzenia.

Październik to również dobry czas na sadzenie drzew, krzewów i wielu bylin. Ziemia jest jeszcze stosunkowo ciepła, a jesienne opady pomagają roślinom ukorzenić się przed nadejściem mrozów. W tym okresie sadzimy także cebule tulipanów, narcyzów, krokusów, hiacyntów i innych roślin, które zakwitną wiosną. Warto zaplanować je tak, aby wiosenny ogród był pełen kolorów.

W październiku ograniczamy podlewanie, szczególnie w przypadku roślin, które zaczynają przechodzić w stan zimowego spoczynku. Nadal jednak trzeba kontrolować wilgotność gleby, zwłaszcza przy nowo posadzonych drzewach i krzewach.

Przed zimą warto również oczyścić narzędzia ogrodnicze, umyć doniczki, sprawdzić stan podpór i schować sprzęt, który nie będzie już potrzebny. Dobrym pomysłem jest także uporządkowanie kompostownika oraz przygotowanie miejsca na przyszłoroczne prace.

Październik nie oznacza więc końca ogrodniczego sezonu. To raczej czas spokojnego przejścia między latem a zimą. Odpowiednio wykonane jesienne prace sprawią, że ogród łatwiej przetrwa chłodne miesiące, a wiosną szybciej odzyska swoją energię i zachwyci nas świeżą zielenią oraz pierwszymi kwiatami.

Torcik ze skyru, galaretki i świeżych owoców to propozycja dla osób, które lubią lekkie, orzeźwiające desery, ale jednocześnie chcą zadbać o wartości odżywcze swojej diety. Jest delikatny, kremowy, kolorowy i bardzo łatwy do przygotowania. Dzięki wykorzystaniu skyru zamiast tradycyjnej śmietany deser zawiera sporo białka, a jednocześnie może mieć znacznie mniej tłuszczu.

Ważnym składnikiem deseru są owoce. Truskawki, maliny, borówki, jagody, brzoskwinie czy porzeczki dostarczają witamin, składników mineralnych, błonnika oraz naturalnych związków o działaniu antyoksydacyjnym. Szczególnie wartościowe są owoce jagodowe, które stanowią źródło polifenoli. Błonnik korzystnie wpływa na pracę przewodu pokarmowego i pomaga zwiększyć uczucie sytości.

Galaretka nadaje torcikowi przyjemną, lekką konsystencję i sprawia, że deser pięknie prezentuje się na stole. Warto jednak pamiętać, że klasyczna galaretka może zawierać sporo cukru. Jeśli zależy nam na lżejszej wersji, można wybrać galaretkę bez dodatku cukru lub przygotować deser z mniejszą ilością słodkich dodatków.

Dużą zaletą torciku jest możliwość łatwego dopasowania go do własnych upodobań. Możemy użyć sezonowych owoców, naturalnego skyru i ograniczyć ilość słodzenia. Dzięki temu powstaje deser nie tylko smaczny i efektowny, ale również bardziej wartościowy niż wiele tradycyjnych ciast. Torcik ze skyru i owoców świetnie sprawdzi się szczególnie latem, kiedy mamy ochotę na coś chłodnego, lekkiego i orzeźwiającego.

Jak taki torcik przyrządzić? Podaję przepis.

Składniki:

- 400 g skyru

- 2 galaretki o różnych smakach z obniżoną ilością cukru (- 50 %)

- 2 łyżki nasion chia (opcjonalnie)

- owoce (borówki amerykańskie, morele, maliny, truskawki - do wyboru)

Sposób wykonania

Rozpuścić jedną galaretkę w 500 ml gorącej wody i wlać do formy silikonowej. Wstawić do lodówki, by płyn stężał. Rozpuścić drugą galaretkę w 250 ml gorącej wody, przestudzić i o połączyć ze skyrem. Do płynu wsypać nasiona chia i owoce. Całość wlać na stężałą galaretkę. Włożyć do lodówki, by torcik stężał. Wyjąć go z formy na talerz. I gotowe.

Są filmy, które ogląda się dla ciekawej historii, ale są też takie, które pozwalają na chwilę przenieść się do innego świata. Do tej drugiej kategorii z pewnością można zaliczyć „Primavera”, film Damiano Michieletto, który zabiera widza do Wenecji początku XVIII wieku – miasta zachwycającego sztuką, muzyką i pięknem, ale jednocześnie pełnego społecznych ograniczeń i nierówności. Polska premiera filmu pod tytułem „Vivaldi i ja” odbyła się 21 sierpnia 2026 roku. 

Główną bohaterką jest Cecilia, młoda, niezwykle utalentowana skrzypaczka wychowana w Ospedale della Pietà, jednej z najważniejszych instytucji muzycznych ówczesnej Wenecji. Choć muzyka daje jej możliwość rozwoju i pozwala odkrywać własną wrażliwość, życie w sierocińcu wyznacza bardzo ścisłe granice. Cecilia może występować, ale pozostaje ukryta za kratą lub zasłoną przed publicznością. Jej przyszłość wydaje się z góry przesądzona – wyjście z instytucji ma prowadzić przez aranżowane małżeństwo. 

Wszystko zmienia się wraz z przybyciem nowego nauczyciela skrzypiec – Antoniego Vivaldiego. Spotkanie młodej artystki z charyzmatycznym kompozytorem staje się dla niej początkiem ważnej przemiany. Muzyka przestaje być jedynie talentem, który należy rozwijać. Staje się sposobem wyrażania siebie, poszukiwania własnej wolności i odwagi, aby sprzeciwić się narzuconemu losowi. W rolach Cecilii i Vivaldiego występują Tecla Insolia i Michele Riondino. 

Film szczególnie warto obejrzeć ze względu na muzykę, scenografię i kostiumy. Twórcy bardzo sugestywnie odtwarzają atmosferę dawnej Wenecji. Piękne wnętrza, stroje, instrumenty i sceny muzycznych prób tworzą niezwykle malowniczy obraz epoki. Nie jest to jednak wyłącznie efektowne widowisko kostiumowe. W centrum opowieści znajduje się człowiek, jego pragnienie wolności oraz pytanie, czy talent może pomóc przełamać ograniczenia narzucone przez innych.

„Primavera” jest także interesującym spojrzeniem na samego Vivaldiego. Zamiast przedstawiać go wyłącznie jako wielkiego kompozytora, film pokazuje go jako nauczyciela i człowieka, który dostrzega niezwykły potencjał swojej uczennicy. Historia Cecilii pozwala natomiast spojrzeć na muzykę jako na siłę, która może zmieniać życie.

Warto wspomnieć, że film został doceniony również przez środowisko filmowe. W 2026 roku otrzymał cztery nagrody David di Donatello, m.in. za muzykę, kostiumy, fryzury i dźwięk. 

Film „Primavera” polecam szczególnie tym, którzy lubią kino historyczne, piękne obrazy, muzykę klasyczną i opowieści o ludziach poszukujących własnej drogi. To film spokojny, nastrojowy i pełen emocji – taki, po którym jeszcze przez chwilę pozostaje w pamięci muzyka Vivaldiego i obraz niezwykłej Wenecji.

WrzesieWrzesień to wyjątkowy miesiąc w ogrodzie. Lato powoli ustępuje miejsca jesieni, ale ogród wciąż potrafi zachwycać kolorami, zapachami i bogactwem kwiatów. Poranki są chłodniejsze, wieczory coraz dłuższe, a na roślinach pojawiają się pierwsze oznaki nadchodzącej jesieni. To również czas intensywnych prac – porządkowania rabat, zbierania plonów, sadzenia nowych roślin i przygotowania ogrodu do zimy.

Kolory września

We wrześniowym ogrodzie królują przede wszystkim wrzosy, astry, dalie, rudbekie, jeżówki i rozchodniki. Ich intensywne barwy pięknie kontrastują z coraz bardziej stonowaną zielenią liści. Na rabatach pojawiają się odcienie fioletu, różu, czerwieni, żółci i bieli. Szczególnie efektownie wyglądają jesienne kompozycje, w których obok kwiatów pozostawia się ozdobne trawy oraz rośliny z dekoracyjnymi nasionami.

Wrzesień jest też dobrym momentem, aby przyjrzeć się roślinom, które chcemy rozmnożyć. Niektóre byliny można dzielić, przesadzać i odmładzać, dzięki czemu w przyszłym sezonie będą rosły zdrowiej i obficiej kwitły.

Czas na porządki

We wrześniu warto systematycznie usuwać przekwitłe kwiatostany, chore i uszkodzone części roślin oraz opadłe owoce. Nie trzeba jednak sprzątać wszystkiego bardzo dokładnie. Suche łodygi i nasiona wielu roślin stanowią zimą schronienie i pożywienie dla owadów oraz ptaków. Dlatego część ogrodu warto pozostawić bardziej naturalną.

To również odpowiedni czas na zbieranie nasion z roślin, które chcemy wysiać w przyszłym roku. Nasiona powinny być dobrze wysuszone i przechowywane w suchym miejscu, najlepiej w opisanych papierowych kopertach.

Wrześniowy warzywnik

W warzywniku nadal trwa czas zbiorów. Dojrzałe pomidory, paprykę, cukinię, fasolkę, buraki, marchew i inne warzywa należy regularnie zbierać. Pod koniec miesiąca trzeba również obserwować prognozy pogody, ponieważ pierwsze chłodne noce mogą zaszkodzić roślinom ciepłolubnym.

Wrzesień to także dobry moment na wysiew niektórych warzyw na późny zbiór oraz przygotowanie grządek pod przyszły sezon. Usunięte zdrowe resztki roślin można przeznaczyć na kompost.

Sadzenie i przygotowanie do wiosny

Jedną z najważniejszych prac wrześniowych jest sadzenie roślin cebulowych kwitnących wiosną. Tulipany, narcyzy, krokusy, szafirki czy cebulice posadzone jesienią będą miały czas, aby dobrze się ukorzenić przed nadejściem zimy.

Warto również posadzić nowe drzewa, krzewy i byliny. Chłodniejsza pogoda i wilgotniejsza gleba sprzyjają ich ukorzenianiu.

Ogród przed jesienią

Wrzesień przypomina nam, że ogród nie kończy swojego życia wraz z końcem lata. Zmienia jedynie swoje oblicze. To czas spokojniejszy, bardziej nastrojowy i pełen subtelnych barw. Warto więc nie tylko pracować, ale również zatrzymać się na chwilę i podziwiać ogród w promieniach wrześniowego słońca.

Wrześniowy ogród jest zapowiedzią jesieni, ale jednocześnie pięknym podsumowaniem lata – pełnym kolorów, zapachów, dojrzałych owoców i obietnicy kolejnej wiosny.