Dlaczego wiele osób zaczyna dziergać w momentach dużego stresu lub życiowych zmian

Wiele osób zaczyna dziergać właśnie w okresach stresu, zmian życiowych albo emocjonalnego przeciążenia, bo takie czynności spełniają kilka ważnych psychologicznych potrzeb naraz: kontroli, stabilności i regulacji emocji. Mózg niejako „szuka” aktywności, które pomagają wrócić do równowagi.

Źródło grafiki - tutaj

1. Potrzeba kontroli w niepewnych momentach

Podczas dużych zmian (np. przeprowadzki, zmiany pracy, rozstania) wiele rzeczy jest nieprzewidywalnych.

Dzierganie daje coś odwrotnego:

• jasne zasady (oczka, rzędy),

• przewidywalny proces,

• widoczny postęp.

Dla mózgu to sygnał: „mam nad czymś kontrolę”. To bardzo stabilizujące psychicznie.

2. Regulacja stresu poprzez ruch

Powtarzalne ruchy dłoni obniżają pobudzenie układu nerwowego.

Dlatego czynności manualne są często używane w terapii zajęciowej i w podejściach z obszaru psychoterapia.

Powtarzalny rytm:

• obniża napięcie,

• pomaga regulować oddech,

• zmniejsza natłok myśli.

3. Zajęcie dla „niespokojnego umysłu”

W stresie mózg często wpada w ruminacje – ciągłe analizowanie problemów.

Dzierganie:

• angażuje uwagę,

• ale nie wymaga ogromnego wysiłku.

To idealny poziom skupienia, który pomaga przerwać spiralę myśli. W takich warunkach łatwo wejść w stan „flow”, opisany przez Mihály Csíkszentmihályi.

4. Tworzenie czegoś trwałego

W trudnych momentach życia wiele rzeczy się rozpada albo zmienia.

Tworzenie czegoś rękami daje przeciwny sygnał:

• coś powstaje,

• coś rośnie rząd po rzędzie,

• powstaje realny efekt.

To wzmacnia poczucie sensu i sprawczości.

5. Mechanizm „samouspokajania”

Psychologowie zauważają, że ludzie w stresie często sięgają po powtarzalne czynności sensoryczne:

• szycie

• dzierganie

• rysowanie

• układanie puzzli

Takie aktywności działają podobnie do technik z obszaru medytacja – pomagają układowi nerwowemu przejść z trybu napięcia do trybu regeneracji.

Ciekawostka:

W historii zdarzało się, że popularność dziergania rosła w okresach dużego społecznego stresu (np. w czasie wojen czy kryzysów). To pokazuje, że ludzie intuicyjnie wybierają czynności, które pomagają psychice się regulować.